Աշխարհի ամենախոշոր կրիպտոարժութային հարթակը՝ Binance-ը, հայտարարել է, որ կարողացել է սառեցնել լայնածավալ կիբերհարձակման հետևանքով հափշտակված միջոցների մոտ կեսը։ Հաքերներին հաջողվել է հասանելիություն ստանալ 6․3 միլիարդ դոլարի թվային ակտիվների նկատմամբ, ինչը, ըստ նախնական գնահատականների, կարող է համարվել պատմության մեջ ամենախոշոր կրիպտոարժութային կողոպուտը։
Ընկերության հաղորդմամբ՝ հափշտակված թվային ակտիվներից մոտ 3 միլիարդ դոլարն արդեն հաջողվել է վերադարձնել։ Այնուամենայնիվ, գողացված միջոցների զգալի մասը դեռևս գտնվում է ինքնությունը չպարզված կիբերհանցագործների վերահսկողության տակ, հայտնում է BBC-ն:
Սկզբնական շրջանում Binance-ը ենթադրել է, որ անվտանգության խախտման պատճառը ընկերության ինժեներներից մեկի նոութբուքի կոտրումն է եղել, ինչի միջոցով հանցագործները կարողացել են առանց թույլտվության դուրս բերել միջոցները, սակայն հետագա ուսումնասիրությունները ցույց են տվել, որ հարձակումը շատ ավելի լայն ընդգրկում է ունեցել, քան ի սկզբանե ենթադրվել է։
Կիբերանվտանգության ոլորտում գործող մի շարք վերլուծական ընկերություններ այս հարձակումը կապել են հյուսիսկորեական հաքերային խմբավորման գործունեության հետ։ Նոր միջադեպն իր ծավալներով գերազանցել է 2025 թվականին Bybit կրիպտոարժութային բորսայից իրականացված 1․5 միլիարդ դոլարի հափշտակությունը։
ԱՄՆ Գաղտնի ծառայությունը հայտարարել է, որ շուրջօրյա աշխատանքներ է իրականացնում գողացված միջոցների հայտնաբերման, սառեցման, հետագծման և վերադարձման ուղղությամբ։
ԱՄՆ ֆինանսական հանցագործությունների հետաքննությամբ զբաղվող առաջատար դաշնային կառույցը նաև հավաստիացրել է, որ բացահայտելու է հարձակման պատասխանատուներին և ապահովելու նրանց պատասխանատվության ենթարկումը։ Binance-ն իր հերթին հաստատել է, որ համագործակցում է Հետաքննությունների դաշնային բյուրոյի՝ ՀԴԲ-ի հետ։
Չնայած ընկերությունը հայտնել է, որ ամերիկյան հաճախորդներին սպասարկող իր ստորաբաժանումը չի տուժել կիբերհարձակումից, Միացյալ Նահանգներն, այնուամենայնիվ, իրավասություն ունի հետաքննելու միջադեպը և աջակցելու գողացված ակտիվների որոնմանը։ Նման դեպքերում հետաքննությունը սովորաբար պահանջում է տարբեր երկրների իրավապահ մարմինների համատեղ գործողություններ։
Հարձակման հետևանքով տուժել են նաև Միացյալ Նահանգների հետ առնչվող որոշ թվային ակտիվներ, այդ թվում՝ Tether և Circle ընկերությունների կայուն արժույթները, որոնց արժեքը կապված է ամերիկյան դոլարի հետ։
Binance-ը փորձել է հանգստացնել օգտատերերին՝ վստահեցնելով. «Ձեր գումարներն անվտանգ են, և մենք փոխհատուցում ենք բոլոր կորուստները»։
Միջադեպից անմիջապես հետո ընկերությունը ժամանակավորապես դադարեցրել է հաշիվների համալրման և միջոցների դուրսբերման բոլոր գործառնությունները։ Ավելի ուշ հրապարակված տեղեկատվության համաձայն՝ հաշիվների համալրման գործընթացը չի տուժել։
Binance-ի ղեկավարներից Ռիչարդ Թենգը հայտարարել է, որ հարձակումը մեկ անձի գործողությունների արդյունք չի եղել։ Նրա խոսքով՝ նախնական հետաքննությունը մատնանշել է ծրագրավորող ինժեների համակարգչի հնարավոր կոտրումը, սակայն հետագա ուսումնասիրությունների ընթացքում հայտնաբերվել են համակարգ ներթափանցելու լրացուցիչ ուղիներ։
Թենգը նաև բացահայտել է, որ հաքերները կիրառել են ինքնաոչնչացման հատուկ մեխանիզմ, որի միջոցով իրենց գործողությունների ընթացքում հեռացրել են օգտագործված գործիքներն ու թողած հետքերը։ Նման տեխնոլոգիայի կիրառումը զգալիորեն բարդացրել է կիբերհանցագործների գործողությունների վերականգնումն ու գողացված միջոցների հետագծումը։
Ընկերության առաջին հաղորդագրություններում նշվել է, որ անվտանգության խախտումը կարող էր սկսվել ծրագրավորող ինժեների կոտրված նոութբուքից։ Սակայն ավելի ուշ հրապարակված հայտարարություններում արդեն խոսվել է համակարգային շատ ավելի ընդգրկուն ներթափանցման մասին։
Binance-ը հիմնադրվել է 2017 թվականին Չինաստանում և զբաղվում է թվային ակտիվների առևտրի ծառայությունների մատուցմամբ։ Գնահատականների համաձայն՝ հարթակն ամբողջ աշխարհում ունի ավելի քան 300 միլիոն գրանցված օգտատեր։
2024 թվականին ընկերությունը հայտնել է, որ իր կառավարման ներքո գտնվող ակտիվների ընդհանուր արժեքը գերազանցել է 160 միլիարդ դոլարը։
Այժմ Binance-ի հաճախորդների, ինչպես նաև ամբողջ կրիպտոարժութային ոլորտի ներկայացուցիչների շրջանում լուրջ մտահոգություններ են առաջացել՝ կապված այն հարցի հետ, թե արդյոք ընկերությունն իրականում կկարողանա ամբողջությամբ փոխհատուցել նման հսկայական ֆինանսական կորուստը։
Բորսան բազմիցս հավաստիացրել է, որ հաճախորդների միջոցները կվերականգնվեն, և ընկերությունն ունի բավարար ֆինանսական հնարավորություններ՝ ստեղծված ճգնաժամը հաղթահարելու համար։
Սակայն կրիպտոարժութային շուկայի դիտորդները հիշեցրել են, որ նմանատիպ հավաստիացումներ ժամանակին հնչեցրել է նաև FTX բորսայի գլխավոր տնօրեն Սեմ Բենքման-Ֆրիդը։ 2022 թվականին այդ հարթակը փլուզվել է՝ հսկայական ֆինանսական վնասներ պատճառելով ինչպես հաճախորդներին, այնպես էլ ամբողջ ոլորտին։
Մի շարք մասնագետներ զգուշացրել են օգտատերերին, որ Binance-ի կողմից կորուստները փոխհատուցելու վերաբերյալ տրված խոստումները չպետք է ինքնաբերաբար դիտարկվեն որպես իրավաբանորեն պարտադիր պարտավորություններ։ Նրանց գնահատմամբ՝ որոշ դեպքերում հաճախորդները կարող են ստիպված լինել դիմել դատարան՝ իրենց գումարները վերադարձնելու համար։
Լոնդոնյան Edwin Coe իրավաբանական ընկերության ներկայացուցիչ Դենիել Թունկելը պարզաբանել է, որ իրավիճակի իրավական գնահատականը մեծապես կախված է հաճախորդների հետ կնքված պայմանագրերի բովանդակությունից։
Նրա խոսքով՝ որոշիչ նշանակություն կունենա այն, թե կոնկրետ ինչ պարտավորություններ է ընկերությունը ստանձնել օգտատերերի նկատմամբ, և ինչ հանգամանքներում կարող է պատասխանատվության ենթարկվել դրանց չկատարման համար։
Հարկ է նշել, որ Binance-ն արդեն տևական ժամանակ գտնվում է աշխարհի տարբեր երկրների ֆինանսական կարգավորող մարմինների ուշադրության կենտրոնում։
Միևնույն ժամանակ արհեստական բանականության տեխնոլոգիաների կիրառմամբ ֆինանսական հետաքննություններ իրականացնող TRM Labs ընկերությունը հայտնել է, որ հարձակման որոշ առանձնահատկություններ նմանություն ունեն Հյուսիսային Կորեայի հետ նախկինում կապվող կիբերմիջադեպերին, այդ թվում՝ Bybit բորսայի կոտրմանը։
Վերջին հինգ տարիների ընթացքում կրիպտոարժութային արդյունաբերությունը հաքերային հարձակումների հետևանքով միլիարդավոր դոլարների վնասներ է կրել։
Նման միջադեպերի գրեթե բոլոր խոշոր հետաքննություններում իրավապահներն ու վերլուծաբանները մատնանշել են հյուսիսկորեական կիբերհանցագործների հնարավոր մասնակցությունը։ Առանձնակի ուշադրության կենտրոնում են հայտնվել Lazarus Group և TraderTraitor անվանումներով հայտնի խմբավորումները։
Այս անվանումները վերաբերում են կիբերհանցավոր խմբերին, որոնք, ըստ տարածված գնահատականների, կարող են անմիջականորեն գործել Հյուսիսային Կորեայի իշխանությունների հանձնարարությամբ կամ նրանց վերահսկողության ներքո։
Կրիպտոարժութային գործարքների վերլուծությամբ զբաղվող Chainalysis ընկերությունը հայտարարել է, որ բարձր վստահությամբ ենթադրում է՝ Binance-ի դեմ իրականացված վերջին հարձակմանը մասնակցել է Հյուսիսային Կորեայի քաղաքացի։
Փորձագետների գնահատմամբ՝ տասնամյակներ շարունակ միջազգային պատժամիջոցների ներքո գտնվող և սահմանափակ արդյունաբերական հնարավորություններ ունեցող Հյուսիսային Կորեան կիբերհանցագործություններն օգտագործում է որպես պետական եկամուտների ավելացման հնարավոր աղբյուր։
Փհենյանը մշտապես հերքել է նման գործունեությանն իր մասնակցության վերաբերյալ մեղադրանքները։ Այնուամենայնիվ, կրիպտոարժութային փոխանցումների հետագծման արդյունքում հավաքված տվյալները, ինչպես նաև երկրից հեռացած անձանց հետ հարցազրույցները զգալի ապացուցողական հիմք են ձևավորել այդ պնդումների օգտին։
Այս հանգամանքները հիմք են տվել փորձագետներին ենթադրելու, որ Հյուսիսային Կորեան կարող է լինել աշխարհում միակ պետությունը, որը հաքերային հարձակումները համակարգված կերպով օգտագործում է պետական բյուջեն համալրելու նպատակով։
