ԱՄՆ Կոնգրեսի միջանկյալ ընտրություններում Դեմոկրատական կուսակցությունը հաղթանակ է գրանցել՝ ըստ CBS News-ի կանխատեսումների մեծամասնություն ստանալով ինչպես Ներկայացուցիչների պալատում, այնպես էլ Սենատում։
BBC-ի մեդիագործընկեր CBS News-ի հրապարակած կանխատեսման համաձայն՝ դեմոկրատներին հաջողվել է հանրապետականներից խլել ԱՄՆ Կոնգրեսի երկու պալատների վերահսկողությունը։
Հրապարակված նախնական տվյալները վկայել են, որ Դեմոկրատական կուսակցությունը Ներկայացուցիչների պալատում կստանա մանդատների մեծամասնությունը, հայտնում է BBC-ն:
Սենատում դեմոկրատները, կանխատեսումների համաձայն, կապահովեն առնվազն 51 տեղ՝ ընդհանուր 100 մանդատից։ Այովա նահանգում սենատորի թեկնածու Ջոշ Թուրեկի հաղթանակից հետո կուսակցությունն արդեն մեծամասնություն ապահովելու հնարավորություն է ստացել՝ անկախ Միչիգանում և Մինեսոտայում իր երկու թեկնածուների ընտրական արդյունքներից։ Նույնիսկ նրանց երկուսի պարտության դեպքում դեմոկրատները կպահպանեն Սենատի վերահսկողությունը։
Ձայների հաշվարկի նախնական փուլում արդեն պարզ է դարձել, որ հանրապետական թեկնածուները պարտություններ են կրել նաև այն նահանգներում, որտեղ Հանրապետական կուսակցությունը երկար տարիներ ավանդաբար ամուր դիրքեր է ունեցել։
Մասնավորապես, Տեխասում, որտեղ դեմոկրատները ավելի քան երեք տասնամյակ հաղթանակ չէին գրանցել, Դեմոկրատական կուսակցության ներկայացուցիչ Ջեյմս Տալարիկոն համոզիչ առավելությամբ հաղթել է Քեն Փաքսթոնին, որի թեկնածությունն աջակցություն էր ստացել նախագահ Դոնալդ Թրամփից։
Հարավային Կարոլինայում դեմոկրատ Էննի Էնդրյուսը հաղթանակ է տարել գործող հանրապետական սենատոր Դարլին Գրեհեմի նկատմամբ։ Վերջինիս Թրամփն անձամբ էր ընտրել՝ այս տարվա ընթացքում մահացած նրա եղբոր՝ Լինդսի Գրեհեմի տեղը զբաղեցնելու համար։
Օհայոյում ևս դեմոկրատները հաջողություն են արձանագրել։ Շերոդ Բրաունը նվաճել է Սենատի այն մանդատը, որը դեռ երկու տարի առաջ պատկանել է Միացյալ Նահանգների ներկայիս փոխնախագահ Ջեյ Դի Վենսին։
CBS News-ի գնահատմամբ՝ դեմոկրատների համոզիչ հաղթանակը կարող է փաստացի կասեցնել նախագահ Դոնալդ Թրամփի օրենսդրական օրակարգի իրականացումը։ Միաժամանակ այն հնարավորություն կստեղծի մի շարք հետաքննություններ նախաձեռնելու նրա վարչակազմի գործունեության և բիզնես նախագծերի վերաբերյալ՝ Սպիտակ տանը նախագահի պաշտոնավարման վերջին երկու տարիների ընթացքում։
Այնուամենայնիվ, Դեմոկրատական կուսակցության վերջնական առավելության չափը դեռ հստակ չէ։ Մի շարք ընտրատարածքներում, որտեղ թեկնածուների միջև պայքարը լարված է եղել, քվեաթերթիկների հաշվարկը շարունակվում է, և մանդատների վերջնական բաշխումը դեռ պետք է որոշվի։
Անդրադառնալով ընտրությունների նախնական արդյունքներին՝ նախագահ Դոնալդ Թրամփը Truth Social սոցիալական հարթակում գրառում է կատարել՝ հիշեցնելով, որ այս ընտրությունների քվեաթերթիկներում իր անունը չի եղել։ Նա նաև հայտարարել է. «Եթե ես մասնակցեի, մենք համոզիչ հաղթանակ կտանեինք»։
Այն բանից հետո, երբ ակնհայտ է դարձել, որ դեմոկրատ թեկնածուները հաջողություններ են գրանցել հանրապետականների հենարան համարվող մի շարք նահանգներում և ընտրատարածքներում, Թրամփը նոր մեկնաբանությամբ է հանդես եկել New York Times-ին տված հարցազրույցում։
ԱՄՆ նախագահը նշել է, որ «լիովին պատրաստ է ընդունել այդ արդյունքները» և մտադիր է համագործակցել իր քաղաքական հակառակորդների հետ՝ հնարավոր համաձայնությունների հասնելու նպատակով։
«Գիտեք, մենք ուրախ կլինենք համագործակցել նրանց հետ, — ասել է նա։ — Հավանաբար մեզ կհաջողվի ինչ-որ բանի շուրջ պայմանավորվել»։
Ընտրություններում հաղթած նոր կոնգրեսականներն ու սենատորները Կապիտոլիումում իրենց պաշտոնները կստանձնեն 2027 թվականի հունվարի սկզբին։
Թեև դեմոկրատները կարող են մեծամասնություն ապահովել Կոնգրեսի երկու պալատներում, Դոնալդ Թրամփի նկատմամբ հնարավոր իմպիչմենտի գործընթացը գրեթե հաստատ չի հանգեցնի նրան նախագահի պաշտոնից հեռացնելուն։
Նման որոշման ընդունման համար անհրաժեշտ է Սենատի անդամների ձայների երկու երրորդը, այսինքն՝ առնվազն 67 սենատորի աջակցությունը։ Ընդհանուր գնահատականների համաձայն՝ դեմոկրատները չեն կարողանա ապահովել այդպիսի մեծ առավելություն։
Այդուհանդերձ, ինչպես պարզաբանել է BBC-ի ռուսական ծառայության խմբագիր Պավել Ֆեդենկոն, Կոնգրեսի նույնիսկ մեկ պալատում մեծամասնություն ունենալը Դեմոկրատական կուսակցությանը ազդեցության զգալի լծակներ կտրամադրի։ Երկու պալատների վերահսկողության դեպքում այդ հնարավորություններն էապես կընդլայնվեն։
Նույնիսկ ընդամենը մեկ ձայնի առավելությամբ մեծամասնություն ունեցող կուսակցությունը կարող է խոչընդոտել նախագահի վարչակազմից կամ Կոնգրեսի մյուս պալատից ներկայացված օրինագծերի ընդունմանը՝ սահմանափակելով գործադիր իշխանության օրենսդրական նախաձեռնությունների առաջխաղացումը։
Բացի այդ, մեծամասնություն ունեցող քաղաքական ուժը հնարավորություն կստանա հետաքննություններ կազմակերպելու վարչակազմի հետ կապված աղմկահարույց իրադարձությունների վերաբերյալ։ Կոնգրեսի համապատասխան հանձնաժողովները կարող են լսումների հրավիրել առանցքային պաշտոնյաներին և այլ ներգրավված անձանց՝ նրանց հրապարակային ու մանրամասն հարցաքննելով տեսախցիկների առջև։
Դեմոկրատները նաև հնարավորություն կունենան պարզ մեծամասնությամբ ընդունելու կամ մերժելու պետական բյուջեից ֆինանսավորմանն առնչվող օրենսդրական նախաձեռնությունները։ Մասնավորապես, նրանք կարող են հրաժարվել Թրամփի վարչակազմի ներգաղթի վերահսկողության ծառայության՝ ICE-ի ֆինանսավորումը հաստատելուց։
Սենատում մեծամասնություն ունենալու պարագայում Դեմոկրատական կուսակցությունը լրացուցիչ ազդեցություն կստանա նաև կադրային նշանակումների նկատմամբ։ Այն կարող է արգելափակել նախագահի առաջադրած դաշնային նախարարների և դատավորների նշանակումների հաստատումը՝ այդպիսով սահմանափակելով Թրամփի վարչակազմի հնարավորությունները պետական կառավարման և դատական համակարգերում։
