Ամեն դեպքում, ակնհայտ է, որ եթե Հարավային Օսիայի դեպքերը վերածվեն լայնածավալ ռազմական գործողությունների, ապա ադրբեջանցիների մոտ եւս կակտիվանա ղարաբաղյան հակամարտությունը ուժային ճանապարհով լուծելու հնարավորության հանդեպ հետաքրքրությունը: Ադրբեջանական «բազեների» ձայներն առավել բարձր կհնչեն: Ամբողջ հարցն այն է, թե արդյոք Բաքվի ղեկավարները կկարողանան բացատրել համերկրացիներին, որ Օսիայի եւ Ղարաբաղի ռազմական ուժերն անհամեմատելի են, ինչպես նաեւ լիովին տարբեր է մեծ տերությունների վերաբերմունքը այդ երկու հակամարտությունների հանդեպ: Եթե Օսիայի դեպքում միջազգային հանրությունը հնարավոր է աչքերը փակի Վրաստանի ռազմական գործողությունների առաջ, ապա Ղարաբաղի դեպքում լրիվ այլ է: Միջնորդները մեկ անգամ չէ, որ նշել են, թե համեմատության եզրեր չկան Օսիայի հետ, որը, համաձայն նրանց տեսակետի, պետք է վերադարձվի Վրաստանին, իսկ Ղարաբաղի կարգավիճակը պետք է հստակեցվի կողմերի փոխզիջումների արդյունքում:
Վերջին շրջանում որոշակի ուժեր կրկին փորձում են հայերին ներգրավել վրաց-օսեթական հակամարտության մեջ: Հակամարտությանը հայերի մասնակցության անխուսափելիության մասին խոսակցության վերսկսման փաստարկ են բերում իբրեւ թե Հարավ Օսիայի եւ ԼՂՀ-ի ղեկավարության միջեւ ձեռք բերված պայմանավորվածությունը: Իսկապես Ստեփանակերտը կապեր ունի Ծխինվալիի հետ, սակայն չճանաչված պետությունների կարգավիճակի շրջանակներում: Ռազմական համագործակցություն երբեւէ չի եղել երկու մայրաքաղաղաքների միջեւ: Վրացական նախկին ավտոնոմիայի ռազմական պաշտպանության հարցում ղարաբաղցիները ոչ մի պարտավորություն չեն վերցրել: Ժամանակին առաջարկվել է ստեղծել չորս չճանաչված պետությունների ռազմա-քաղաքական ալիանս, սակայն ԼՂՀ-ի ղեկավարությունն անմջապես մերժել է այն: Այնուհանդերձ, Ծխինվիլիիում չեն հրաժարվում ղարաբաղցիներին հակամարտության մեջ ներքաշելու փորձերից: «Լեռնային Ղարաբաղի, Աբխազիայի եւ Մերձդնեստրի հետ բացի սերտ բարեկամական հարաբերություններից, միմյանց օգնություն տրամադրելու պայմանավորվածություն ունենք, այդ թվում եւ` ռազմական»,- օրերս Մոսկվայում կայացած մամլո ասուլիսում հայտարարել է Հարավային Օսիայի նախագահ Էդուարդ Կոկոյտին: Սակայն, նման պարտավորություններն ամրագրող որեւէ փաստաթուղթ նա չի հիշատակել: Ղարաբաղում շատերն են համակրում եւ ցավակցում օսեթներին, սակայն ուրիշի պատերազմում չեն պատրաստվում կռվել: Միաժամանակ ղարաբաղցիները երբեւէ չեն մեղադրել օսեթներին այն բանում, որ ժամանակին նրանք հայերի կողմից չեն կռվել Ադրբեջանի դեմ:
Ծխինվալիի իշխանությունները հակավրացական գործողությունների մեջ են ներառում նաեւ չճանաչված պետության փոքրաքանակ հայ համայնքի ներկայացուցիչներին: Մասնավորապես տեղի հայերի առաջնորդներին ներկայացնում են որպես Հարավային Օսիան Ռուսաստանին միացնելու ակտիվ կողմնակիցներ: Վերջերս Ծխինվալիում տեղի ունեցած բազմաքանակ ցույցի հեղինակները որոշել էին, որ Միխայիլ Սաակաշվիլու հասցեին առավել կոշտ արտահայտություններով պետք է հանդես գան վրացիներն ու հայերը: «Կամավորներ» գտան: Որոշումը կյանքի կոչվեց:
Միաժամանակ վրացիները նույնպես նման ռազմավարություն են ընտրել` օսեթների եւ աբխազների դեմ տրամադրելով բոլոր ազգային փոքրամասնություններին: Բարեբախտաբար, այս անգամ վրացական հատուկ ծառայությունները հրաժարվեցին Սուխումիում վերջերս կիրառած սցենարից. ներգրավել տեղացի հայերին Սաակաշվիլու օգտին կայացած ցույցում: Սակայն ոչ մի երաշխիք չկա, որ նման սադրանքները չեն վերագործարկվի, եւ արդյունքում մեր հայրենակիցների անվտանգությունը վտանգի տակ կդրվի: Եվ պաշտոնական Երեւանը, եւ Ղարաբաղի իշխանությունները, կարծում ենք, պետք է ջանքեր գործադրեն կանխելու հայերին չեզոքության վիճակից հանելուն ուղղված հակամարտության երկու կողմերի փորձերը:
