Ռուսաստանի 27 տարածաշրջանում արձանագրվել է ՄԻԱՎ-ի ընդհանրացված համաճարակ, որի դեպքում վարակը դուրս է գալիս առանձին ռիսկային խմբերի սահմաններից և տարածվում ընդհանուր բնակչության շրջանում։ Այդ մասին հոկտեմբերի 25-ին տեղեկացրել է «Նեզավիսիմայա գազետա» պարբերականը՝ հղում անելով «Ռոսպոտրեբնադզորի» համաճարակաբանության կենտրոնական գիտահետազոտական ինստիտուտի տնօրեն, ակադեմիկոս Վասիլի Ակիմկինին, ինչպես նաև «Մեդվեստնիկ» մասնագիտական հրատարակությանը։
Ընդհանրացված համաճարակը բնորոշվում է նրանով, որ մարդու իմունային անբավարարության վիրուսի տարածումն այլևս չի սահմանափակվում վարակման բարձր ռիսկ ունեցող առանձին խմբերով, այլ ընդգրկում է բնակչության ավելի լայն շրջանակներ, հայտնում է Deutsche Welle-ն:
Ակիմկինի ներկայացրած տվյալների համաձայն՝ Ռուսաստանի նշված 27 սուբյեկտում ՄԻԱՎ է ախտորոշվում հղի կանանց ավելի քան մեկ տոկոսի մոտ։ Առավել ծանր համաճարակաբանական իրավիճակ է ձևավորվել Կեմերովոյի, Իրկուտսկի և Սվերդլովսկի մարզերում։
Միաժամանակ մասնագետներն արձանագրել են նոր վարակումների թվի կայուն նվազում, սակայն ընդգծել են, որ այդ միտումը դեռևս չի հանգեցրել ՄԻԱՎ վարակի ընդհանուր բեռի թեթևացմանը։
«Մենք արձանագրում ենք հիվանդացության նվազում, ընդ որում՝ կայուն նվազում, սակայն ՄԻԱՎ վարակի բեռը չի նվազում», – հայտարարել է Համաճարակաբանության կենտրոնական գիտահետազոտական ինստիտուտի ՁԻԱՀ-ի կանխարգելման և դրա դեմ պայքարի բաժնի առաջատար գիտաշխատող Նատալյա Լադնայան։
Նրա ներկայացրած վիճակագրության համաձայն՝ 2025 թվականին Ռուսաստանում հայտնաբերվել է ՄԻԱՎ-ով վարակման 45 հազար նոր դեպք։ Այս ցուցանիշը 13․4 տոկոսով ցածր է 2024 թվականին արձանագրված մակարդակից։
Այդուհանդերձ, ինչպես ուշադրություն է հրավիրել «Նեզավիսիմայա գազետա»-ն, Ռուսաստանի 2027 թվականի պետական բյուջեի նախագծով նախատեսվել է դեղորայքի ձեռքբերման լրացուցիչ ֆինանսավորում ընդամենը 30 հազար նոր ՄԻԱՎ վարակակրի համար։
Ռուսաստանում ՄԻԱՎ-ի հետևանքով մահացության մակարդակը ևս շարունակում է լուրջ մտահոգություններ առաջացնել։ Մասնագիտական տվյալներով՝ երկրում տարեկան գրանցվում է ՄԻԱՎ-ով ապրող մարդկանց մահվան 30-34 հազար դեպք, ինչը գնահատվում է որպես չափազանց բարձր ցուցանիշ։
«Աշխարհի բոլոր երկրներից միայն 15-ում է գրանցվում ՄԻԱՎ-ով վարակված մարդկանց մահվան ավելի քան 15 հազար դեպք, և մեր երկիրը դրանց թվում է», – նշել է Նատալյա Լադնայան։
Վասիլի Ակիմկինն իր հերթին հայտնել է, որ Եվրոպայում բնակչության յուրաքանչյուր 100 հազար մարդու հաշվով ՄԻԱՎ-ով հիվանդացության ամենաբարձր ցուցանիշներն արձանագրվել են Ռուսաստանում, Ուկրաինայում և Հյուսիսային Մակեդոնիայում։
Մասնագետները բարձր մահացության և վարակի շարունակական տարածման հնարավոր պատճառներից մեկը համարել են հակառետրովիրուսային բուժման արդյունավետության հետ կապված խնդիրները։
Նատալյա Լադնայայի ներկայացրած տվյալներով՝ 2025 թվականի ավարտին Ռուսաստանում ՄԻԱՎ-ով ապրող մարդկանց միայն մոտ կեսի մոտ է հաջողվել հասնել վիրուսային ծանրաբեռնվածության ճնշման։
Սա նշանակում է, որ վարակակիրների զգալի մասի օրգանիզմում վիրուսը շարունակում է պահպանել ակտիվությունը՝ մեծացնելով վարակի հետագա փոխանցման հավանականությունը։
«ՄԻԱՎ-ով վարակված առնվազն 600 հազար մարդ շարունակում է ակտիվորեն մասնակցել վիրուսի փոխանցմանը», – ընդգծել է Լադնայան։
Նրա խոսքով՝ իրավիճակը բարդացրել է նաև այն հանգամանքը, որ բուժում ստացող մարդկանց շրջանում վիրուսային ծանրաբեռնվածության ճնշման ցուցանիշը կազմել է ընդամենը 77․9 տոկոս։
Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպության գնահատականների համաձայն՝ համաճարակը վերահսկողության տակ պահելու համար այդ ցուցանիշը չպետք է ցածր լինի 95 տոկոսից։
Այսպիսով, չնայած նոր վարակումների թվի նվազման միտմանը, Ռուսաստանում պահպանվում են ՄԻԱՎ-ի տարածման վերահսկման, բուժման արդյունավետության և մահացության բարձր մակարդակի հետ կապված լուրջ խնդիրներ։
Մտահոգիչ տվյալներ են հրապարակվել նաև Ռուսաստանի բուժհաստատություններում ՄԻԱՎ-ով և հեպատիտներով վարակման դեպքերի վերաբերյալ։
«Ռոսպոտրեբնադզորի» բնակչության համաճարակաբանական բարեկեցության վարչության ղեկավար Ելենա Իգոնինան նույն մասնագիտական համաժողովի ընթացքում հայտնել է, որ 2025 թվականին երկրում արձանագրվել է վերջին 15 տարվա ընթացքում բուժհաստատություններում նման վարակումների օջախների ամենաբարձր թիվը։
Նրա ներկայացրած տեղեկությունների համաձայն՝ հայտնաբերվել է վարակի փոխանցման ութ օջախ, որտեղ բժշկական օգնություն ստանալու ընթացքում ՄԻԱՎ-ով կամ հեպատիտներով վարակվել է ընդհանուր առմամբ 104 պացիենտ։
Իգոնինան վարակման դեպքերի հիմնական պատճառ է համարել բուժհաստատություններում սանիտարահամաճարակաբանական կանոնների խախտումները։
Մասնավորապես, հայտնաբերվել են դեպքեր, երբ անհատական օգտագործման համար նախատեսված բժշկական պարագաները կիրառվել են մի քանի պացիենտի սպասարկման ընթացքում։
Խոսքը, այդ թվում, անհատական կաթետերների և արյան մեջ գլյուկոզայի մակարդակը չափող սարքերի՝ գլյուկոմետրերի բազմակի օգտագործման մասին է։
Մասնագետների ներկայացրած տվյալները վկայում են, որ Ռուսաստանում ՄԻԱՎ-ի դեմ պայքարի մարտահրավերները չեն սահմանափակվում միայն նոր վարակումների կանխարգելմամբ։ Առանձնահատուկ կարևորություն են ստացել նաև բուժման հասանելիությունը, վիրուսային ծանրաբեռնվածության արդյունավետ ճնշումը և բուժհաստատություններում վարակների փոխանցման կանխարգելման պահանջների պահպանումը։
