
Եթե Յայոի Կուսամայի արվեստից ընդամենը մեկ տարր ընտրելու լինենք, ամենայն հավանականությամբ, դա կետը կլինի։ Մեծ ու փոքր, կարմիր, դեղին, սև, սպիտակ, կտավի կամ էլ հագուստի վրա, դդումների, կահույքի, պատերի, նաև մարդկանց մարմինների։ Տասնամյակների ընթացքում Կուսաման այնքան հետևողականորեն բազմապատկեց այդ կետերը, որ դրանք վաղուց արդեն դադարել են սոսկ գեղարվեստական հնարք լինելուց։ Այդ ճանաչելի ու այսօր նաև շատ «ինստագրամյան» վիզուալ աշխարհի հիմքում ոչ այնքան գունավոր պատմություն էր։ Ճապոնացի նկարչուհին դեռ մանկուց տեսողական հալյուցինացիաներ և կպչուն մտքեր է ունեցել։ Նրա աչքերում շրջապատող աշխարհը երբեմն պատվում էր կրկնվող նախշերով, որոնք առարկաներից տարածվում էին պատերին, պատերից՝ ամբողջ տարածությանը, ապա կարծես հասնում իրեն։ Յայոի Կուսաման իր տեսիլքների աշխարհից չէր կարող փախչել։ Փոխարենը նա ստիպեց աշխարհին տեսնել այն։ Նրա արվեստը կարելի է ուսումնասիրել հենց այս դիտանկյունից։ Եթե կետը շարունակ կրկնես, տարածես կտավից դուրս՝ պատին, հատակին ու մարմնին, ինչ-որ պահից սահմանները կձուլվեն։ Նույնը տեղի է ունենում հայելային սենյակներում։ Մարդն իրեն է տեսնում, բայց միաժամանակ տեսնում է իր արտացոլման անվերջ կրկնությունները և աստիճանաբար դադարում է իրեն ընկալել որպես այդ տարածությունից առանձնացված միավոր։ Կուսամայի համար սա սեփական հոգեկան վիճակի հետ ապրելու միջոց էր։ Նա բացահայտ ասում էր, որ նկարելն օգնում է իրեն հաղթահարել տագնապը։ Իսկ տարիներ անց այդ անձնական պայքարը ձևակերպվելու էր շատ ավելի հավակնոտ պնդմամբ՝ իր արվեստն ամբողջ մարդկության ապաքինման համար է։ Ժամանակակից ամենատպավորիչ արվեստագետներից մեկի՝ Յայոի Կուսամայի հիշատակին #PAN-ը պատմում է անվերջանալի կետերի, հայելային սենյակների, հոգեբուժարանի տարիների ու նրա ստեղծած տիեզերքի մասին՝