
🎨 1953 թվականին երիտասարդ ամերիկացի նկարիչ Ռոբերտ Ռաուշենբերգը Վիլլեմ դե Կունինգին դիմեց բավականին տարօրինակ խնդրանքով։ Դե Կունինգն այդ ժամանակ ամերիկյան արվեստի ամենաազդեցիկ անուններից էր, աբստրակտ էքսպրեսիոնիզմի գլխավոր դեմքերից մեկը և Ռաուշենբերգի համար մեծ հեղինակություն։ Ռաուշենբերգը նրանից խորհուրդ կամ էլ համագործակցություն չէր ակնկալում։ Փոխարենը նա խնդրեց մի նկար, որը կարող էր ամբողջությամբ ջնջել։ Նկարչի նպատակը պարզ էր միայն առաջին հայացքից՝ նա ուզում էր հասկանալ՝ հնարավո՞ր է արվեստի գործ ստեղծել ոչ թե ինչ-որ բան ավելացնելով, այլ հակառակը՝ արդեն գոյություն ունեցողը վերացնելով։ Այս պատմության վերջնարդյունքում մնաց գրեթե դատարկ մի թուղթ՝ թույլ, հազիվ նկատելի հետքերով, ոսկեզօծ շրջանակով և «Դե Կունինգի ջնջված նկարը» մակագրությամբ։ Եթե նախապես չիմանանք, թե իրականում ինչ է կատարվել այդ թղթի կտորի հետ, այն, ամենայն հավանականությամբ, ոչ մի տպավորություն չի թողնի։ Ու ահա այս պատմության առանցքային հարցադրումը՝ ի՞նչն է իրականում համարվում արվեստի գործ։ Թղթի վրա մնացած հետքերը կամ էլ ջնջելու գործողությունը կարո՞ղ ենք արվեստ համարել։ «Դե Կունինգի ջնջված նկարը» վաղ շրջանի կոնցեպտուալ աշխատանքը մի կարևոր նրբություն ունի՝ այն, ինչ գիտենք աշխատանքի մասին, շատ ավելին է, քան մեր աչքին տեսանելի մակերեսը։ #PAN-ը պատմում է ջնջված նկարի ու արդյունքում ստեղծված նոր արվեստի գործի մասին՝